Lúc nhỏ có anh em nào dựng lều bằng lá chuối thì đích thì là có máu bushcraft trong người rồi đó.

Và nếu anh em đã từng nghe đâu đó cụm từ bushcraft, hoặc xem đâu đó một số người thích chơi lều bạt màu xanh rêu với những đồ cắm trại thô sơ tự chế như dao rìu cán gỗ … thì có thể đó là những người chơi theo hệ bushcraft.

Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhập môn tìm hiểu về thú chơi bushcraft này.

Bushcraft là gì ?

Bushcraft là các kỹ năng sử dụng trong tự nhiên. Chơi bushcraft chính là cuộc chơi là chinh phục cuộc sống tự nhiên thông qua các bộ kỹ năng sinh tồn trong rừng như : tạo lửa, dựng nơi trú ẩn, săn bắt hái lượm, sử dụng các công cụ cả hiện đại và thô sơ.

Mở đầu quyển sách BUSHCRAFT 101, Dave Canterbury viết :

“Bushcraft” là thuật ngữ chỉ các kỹ năng sinh tồn trong tự nhiên, là việc thực hành sinh tồn và phát triển trong thế giới tự nhiên. Để thực hành Bushcraft một cách hiệu quả, bạn phải thành thạo một bộ kỹ năng độc đáo bao gồm tạo lửa, định hướng, bẫy thú, dựng lều, theo dấu vết và sử dụng các công cụ, cả hiện đại và thô sơ.

Những người đi bộ đường dài khôn ngoan mang theo rất ít vật dụng thiết yếu và công cụ trong hành trình của họ;

Thay vì thiết bị dư thừa, họ mang theo kiến ​​thức và kỹ năng cần thiết để tạo ra những vật dụng cần thiết trực tiếp từ cảnh quan. Để tồn tại trong rừng mà không có những tiện nghi hiện đại ngày nay đòi hỏi sự quyết tâm. Giống như bất kỳ sở thích nào, nó đòi hỏi sự tận tâm và kiến ​​thức mà trong một số trường hợp có thể cứu sống bạn. Nhiều kỹ năng sinh tồn trong rừng rất cần thiết để sống sót trong tự nhiên khi xảy ra trường hợp khẩn cấp.”

< Dave Canterbury >
Tác giả quyển sách : Bushcraft 101

Khác với cắm trại thông thường (camping) mang theo đầy đủ tiện nghi, Bushcraft tập trung vào sự tự cung tự cấp và kỹ năng sinh tồn trong rừng. Đây là hoạt động rèn luyện sự bền bỉ, sáng tạo và hiểu biết sâu sắc về hệ sinh thái.

Nói cách khác : bushcraft = kỹ năng sinh tồn trong rừng

Cụm từ bushcraft xuất hiện sau 1800, nhưng về bản chất thì những hoạt động sinh tồn trong rừng thì chắc chắn đã tồn tại trước đó rất lâu, ngay từ khi con người xuất hiện.

Bushcraft được phát triển rộng rãi như ngày nay không thể kể đến những tên tuổi như Les Hiddins, Mors Kochanski, Ray Mears, Dave Canterbury, Les Stroud, Mykel Hawke, Bear Grylls … và tất nhiên danh sách này còn dài nữa.

Chơi gì và cần chuẩn bị gì để chơi bushcraft ?

Người chơi bushcraft sẽ có khuynh hướng chinh phục được những kỹ năng thủ công thô sơ và dựa vào nguyên liệu có sẵn trong rừng như gỗ, lá, dây leo, rau rừng, cá suối để có thể … sống.

Đỉnh cao của bushcraft mà mình tưởng tượng ra là một chuyến dạo chơi trong rừng nhiều ngày, thậm chí dài đủ để trai qua 4 mùa với các kiểu thời tiết khác nhau trong năm.

Bushcraft chính là bộ kỹ năng để sống sót trong rừng, và nó luôn bám sát với nhu cầu sinh tồn của chúng ta như là

• Ăn uống
• Trú ẩn
• Chế tác đồ đạc, công cụ
• Định hướng tìm đường trong rừng

và mọi thứ nên bắt đầu với một con dao

chơi kỹ năng với công cụ thô sơ

Công cụ thô sơ nhất là của loài người là Oldowan (mảnh đá được đẽo gọt) … nhưng thô, mình bắt đầu chơi từ dao với thanh đánh lửa đi cũng là thủ công lắm rồi đấy.

Bất cứ con dao nào cũng có thể chơi bushcraft, nhưng nếu chưa biết chọn dao dao nào thì đây là 3 con dao bushcraft của Thuỵ Điển được cả thế giới ưa chuộng

• Morakniv Companion Heavy Duty https://s.shopee.vn/AAC7tUicgM
• Morakniv Kansbol https://s.shopee.vn/5fjiXeqMMm
• Morakniv Garberg https://s.shopee.vn/7KrwWstRv

Con đường chơi bushcraft bằng một con dao là hành trình tối giản nhất nhưng cũng sâu sắc nhất trong thế giới bushcraft: biến lưỡi thép duy nhất thành công cụ vạn năng, từ đó học cách hòa nhập thực sự với thiên nhiên thay vì chỉ “sống sót” qua nó.

Bắt đầu bằng việc chọn một con dao bushcraft chất lượng (fixed blade, full tang, lưỡi thẳng hoặc drop point, thép giữ bén tốt như 1095 hoặc 12C27, dài 10-15cm), rồi thực hành dần các kỹ năng cốt lõi chỉ dùng dao:

• Xử lý gỗ: Batoning (dùng gậy đập vào sống dao để chẻ củi), feathersticking (gọt que tơ lông vũ để nhóm lửa), carving (chế tác muỗng, thìa, bẫy, cán công cụ).
• Dựng trú ẩn: Cắt cành, gọt nhọn cọc, khoét rãnh để dựng lean-to hoặc debris hut từ lá cây và cành khô.
• Nhóm lửa: Cạo tinder từ vỏ cây bạch dương, fatwood; dùng lưng dao đánh ferro rod (nếu có) hoặc tạo que ma sát (bow drill) bằng cách carve spindle và fireboard.
• Nước & thức ăn: Làm que đào lọc nước, carve bẫy nhỏ, gọt que câu cá, xử lý cá/thú săn (nếu có), cắt dây rừng làm lưới hoặc dây buộc.
• Công cụ phụ: Tạo digging stick (que đào), spear (mũi giáo), pot hook (móc treo nồi), thậm chí notch trên đá để mài dao.

Con đường này không phải chạy đua “chỉ một dao sống sót 30 ngày”, mà là học hỏi từng bước: bắt đầu tập nhóm lửa ở sân sau nhà, rồi rừng gần nhà dựng nơi trú ẩn đơn giản, dần dần thử thách dài ngày hơn. Mỗi lần dùng dao là một bài học về kiên nhẫn, chính xác, tôn trọng thiên nhiên – vì dao không chỉ cắt, mà còn dạy cách để suy nghĩ như người rừng.

Một con dao với rất nhiều kỹ năng. Bắt đầu từ lưỡi thép, kết thúc bằng sự tự do trong rừng.